| Vademecum INSTRUKTORA
DYDAKTYKA
Przedmiot dydaktyki obejmuje dział pedagogiki określający naukę o procesach kształcenia (uczenia się i nauczania), badania działalności osób nauczających i uczących się, określania celów i treści oraz metod, środków i organizacji kształcenia. Obejmuje on swoim zakresem zagadnienia dotyczące ogółu procesów nauczania i uczenia się.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
Błędy manewrów żeglarskich
Jedną z funkcji działań dydaktycznych instruktora jest korygowanie i omawianie błędów, jakie dają się zauważyć podczas manewrowania jachtem żaglowym przez kursantów. Ma to bezpośredni wpływ na efektywność uczenia się. Oto podstawowe zalecenia związane z obserwacją i korekcją błędów:
1. Wybór właściwego czasu wskazania popełnionego błędu.- omówienie błędu zaraz po źle wykonanej czynności, a nie w jej trakcie (unikamy u kursanta dekoncentracji, zaniku mechanizmu samokontroli, kontrolujemy u niego podzielność uwagi),- wskazanie błędu w możliwie najkrótszym czasie (zdolność do odtworzenia w rozmowie danej sytuacji, selekcja błędów pod względem rangi, w miarę możliwości powtarzanie sytuacji z błędem w celu dokładniejszego jego zilustrowania).
PRZYKŁAD:
- błędne sklarowanie szotów grota przed zwrotem wypominamy skipperowi zaraz po wykonanym zwrocie,
- przy slalomie między ustawionymi półwiatrowo bojkami manewrowymi, błędy spowodowane omijaniem niektórych bojek omawiamy po zakończonej serii (korygowanie elementów ćwiczenia, prezentacja właściwej techniki).
- nie omawiamy wszystkich błędów, a koncentrujemy się jedynie na błędzie podstawowym (np. będącym głównym tematem zajęć, mającym wpływ na inne popełniane błędy),- omawiamy błąd tylko wtedy, jeżeli jego wyjaśnienie i korekta jest jasna i prosta, w innym przypadku wprowadzamy ćwiczenia korygujące,- nie reagujemy na błąd, jeżeli jego skutki można wykorzystać dydaktycznie (np. odwrotnie postawiony na sztagu fokżagiel) - dbamy jednak przede wszystkim o bezpieczeństwo,- nie zwracamy uwagi na błędy nieistotne na aktualnym etapie szkolenia.
3. Cel wskazania i omówienia błędu.- zrozumienie na czym polega błąd (przyczyny, skutki, sposób poprawy),- wskazanie objawów towarzyszących błędowi (obserwacja których pozwala na wcześniejszą świadomą reakcję),- niezrozumienie zadania nie może być uznawane za błąd, ćwiczenie z tym zadaniem należy powtórzyć (przyczyna: niejasne lub niejednoznaczne sformułowanie celów),- przy powtarzających się notorycznie w tych samych okolicznościach błędach, stosujemy ćwiczenia korygujące (złe nawyki, błędy w poprzednich szkoleniach),- konsultacja z kursantem: jak ocenia manewr ? (pomaga to określić konieczny poziom korekty, orientacja w samokontroli kursanta, funkcja aktywizacji załogi, wyrabianie krytycyzmu).
4. Motywacyjne funkcje omawiania błędów.- wskazanie błędu nie może być formą nagany, warto je poprzedzić pochwałą lub ogólną oceną sytuacji (nie generujmy stresu i zniechęcenia),- zbyt częste wytykanie błędów u kursanta - konieczna zmiana ćwiczącego, odpoczynek i obserwacja ćwiczeń innego kursanta pozwala na szybsze zrozumienie własnych błędów, nabrania dystansu,- reakcja na zauważone błędy powinna być spokojna, rzeczowa, a nie nerwowa i emocjonalna (burzenie zaufania i poczucia bezpieczeństwa),- omawianie błędów musi być rzeczowe (co, gdzie kiedy, jak), najlepiej osobowe (uwaga na spadek motywacji, urażenie ambicji).
Przy realizacji programu szkolenia napotykany jest często tzw. błąd oczywistości, polegający na omawianiu i prezentowaniu manewrów z punktu widzenia doświadczonego instruktora. Konieczne jest tu sprawdzenie jak kursanci rozumieją zadanie i cel jaki mają osiągnąć.
Błędy instruktora nie mogą być ukrywane, a już w żadnym przypadku nie mogą być zrzucane na kursanta, sprzęt, pogodę, czy ... źle ustawioną keję. Utrata autorytetu instruktora wydaje się być wtedy nieodwracalna. Lepiej przyznać się do popełnionego błędu i wykorzystać go w procesie dydaktycznym.
Konieczne jest zachowanie pewnej proporcji między wagą błędu, a czasem poświęconym na jego omawianie i korygowanie.
|
Przykładowe zagadnienia związane z dydaktyką szczegółową (metodyką nauczania żeglarstwa):
----------------------------------------------------------
zobacz:
redakcja: Mariusz Zawiszewski
(kpt.jacht., Instr. Wykład. PZŻ)
------------------------------------------------------------------------------
UWAGA!!!
Przedstawiony tutaj materiał (Vademecum INSTRUKTORA) zebrany został i opracowany przez członków Stowarzyszenia HALS. Wykorzystywany być on może jedynie podczs szkoleń i unifikacji organizowanych przez Stowarzyszenie Instruktorów i Trenerów Żeglarstwa HALS.
|
