F A Q
Lista najczęściej zadawanych pytań
Licznie zadawane przez internautów pytania, dotyczące uprawiania żeglarstwa i szkolenia na stopnie żeglarskie, skłoniły nas do ich opublikowania wraz z krótkimi, zwięzłymi odpowiedziami. Mamy nadzieję, że choć trochę pomoże to w odnalezieniu się w gąszczu zmieniających się przepisów. Zachęcamy do nadsyłania pytań na interesujące Ciebie, związane z żeglarstwem tematy (możesz zadawać je anonimowo). Stowarzyszenia HALS zastrzega sobie prawo do publikowania wybranych pytań, modyfikowania i skracania ich treści.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1. Zamierzam z kolegą wypożyczyć w czasie letnich wakacji jacht żaglowy z silnikiem. Jakie musimy mieć legitymacje lub patenty?
Żeglarstwo jest wspaniałym sposobem spędzania wolnego czasu. Wiedza i umiejętności żeglarskie, jakie zapewne już posiadasz, powinny być potwierdzone przez stosowny dokument (na śródlądziu - np. patent żeglarza jachtowego). Dotyczy to żeglowania na jachtach o długości kadłuba powyżej 7,5 m. Jachty mniejsze prowadzić można bez obowiązkowych patentów. Moc silnika jest tutaj dowolna, jeżeli jest on traktowany jako napęd pomocniczy. Zalecane dla prowadzącego jacht jest posiadanie polisy ubezpieczeniowej OC. Nic jednak nie zwolni skippera z opanowania wiedzy i umiejętności żeglarskich (zapasu zdrowego rozsądku również). Wskazane jest więc doskonalenie manewrowania jachtem pod żaglami i na silniku np. pod okiem doświadczonego Instruktora Żeglarstwa PZŻ.
2. Zdałem na żeglarza kilka lat temu, jako czternastoletni chłopak. Czy mój patent jest jeszcze ważny? Czy muszę zdawać egzamin od nowa lub wymienić patent na nowy?
Uprawnienia żeglarskie, jakie uzyskałeś, wydane są bezterminowo. Zakres tych uprawnień określony jest na odwrocie dokumentu jaki posiadasz. Patent ten jest jak najbardziej ważny i nie musisz zdawać dodatkowych egzaminów lub przechodzić weryfikacji. Możesz jednak wymienić swój patent na nowy (o tej samej nazwie) i przy okazji zwiększyć zakres swoich uprawnień żeglarskich (rozszerzenie uprawnień na pływanie po morskich wodach przybrzeżnych w strefie do 2 Mm).
3. Zgubiłam swój patent żeglarza. Czy moje uprawnienia przepadły? Co mam teraz zrobić i gdzie mam się zgłosić?
Patent żeglarski jest dokumentem stwierdzającym nabyte umiejętności i wiedzę żeglarską. Jest on potwierdzeniem zdania egzaminu na stopień żeglarski i nadania stopnia żeglarskiego. Dokumentacja tego egzaminu, jak i rejestr wydanych druków patentów, znajduje się w macierzystym Okręgowym Związku Żeglarskim. Należy skontaktować się z organizatorem szkolenia żeglarskiego, następnie ustalić organizatora egzaminu - OZŻ. Uprawnienia raz nadane nie przepadają. Aby uzyskać duplikat patentu żeglarza jachtowego, należy wypełnić wniosek o wymianę patentu, potwierdzić go we wspomnianym OZŻ i wysłać do biura PZŻ w Warszawie.
4. Mam na imię Krzysztof. Mam trzynaście lat i stopień żeglarza jachtowego. Gdzie mogę żeglować? Kogo mogę zabrać na pokład?
Jesteś zapewne dzielnym i dobrze wyszkolonym żeglarzem. Zgodnie z zakresem Twoich uprawnień żeglarskich, możesz żeglować dowolnymi jachtami na wodach śródlądowych bez ograniczeń i na jachtach o długości kadłuba do 8,5 m, na wodach morskich, w odległości 2 Mm od lądu, w porze dziennej. Na sam początek polecam jachty dużo mniejsze, na wodach śródlądowych i pod okiem dorosłego, mającego uprawnienia żeglarskie (może on przebywać na pokladzie lub stać na brzegu, ale musi w razie trudności przyjść Ci z pomocą). Ten ostatni warunek obowiązywać będzie Ciebie, póki nie ukończysz 16 lat. Załogę warto kompletować z opływanych pod żaglami starszych kolegów i koleżanek (zawsze można liczyć na ich pomoc, np. podczas refowania ;-). Pamiętaj jednak, że w razie kłopotów z jachtem lub z załogą, odpowiedzialność za Ciebie ponoszą Twoi rodzice / opiekunowie. Postaraj się nie zawieźć ich zaufania, niepotrzebnie narażając ich na spore wydatki (np. odszkodowania z tytułu wyrządzonej szkody, uszkodzonej burty, rozdarcia żagla). Doświadczenie żeglarskie najlepiej zdobywać pod okiem dorosłych.
5. Wybieram się w rejs morski jako załogant. Jakie powinienem mieć uprawnienia żeglarskie?
Od osób pełniących na jachcie żaglowym funkcję załogi, nie są wymagane obowiązkowe uprawnienia żeglarskie. Jeżeli masz zamiar w przyszłości zdawać egzaminy na wyższe stopnie żeglarskie, to musisz pomyśleć o udokumentowaniu swojego stażu. Opinie z rejsu morskiego (dla posiadacza stopnia żeglarza jachtowego) są podstawą do ubiegania się o wyższe uprawnienia żeglarskie.
6. Słyszałem, że istnieje obowiązek żeglowania w kamizelkach ratunkowych. Kto na jachcie decyduje o ich włożeniu?
O założeniu kamizelki ratunkowej decydujemy sami (zdrowy rozsądek i dobra praktyka żeglarska). W miarę pogarszania się warunków meteorologicznych zachodzi wręcz konieczność założenia środków ratunkowych. Za wydanie tego polecenia odpowiada prowadzący jacht (skipper). Żeglowanie w kamizelce ratunkowej jest bezwzględnie wymagane od osób nie potrafiących pływać w wpław. Dobrą praktyką żeglarską jest używanie kamizelek asekuracyjnych (wspomagających utrzymywanie sie na wodzie) przez cały czas pobytu na pokładzie jachtu. Dotyczy to zarówno załogi, jak i skippera (!!!). Używane w żeglarstwie środki ratunkowe i asekuracyjne muszą spełniać odpowiednie normy.
Ogólnopolska Akcja Stowarzyszenia HALS: ŻEGLUJ BEZPIECZNIE
7. Wysyłam moją szesnastoletnią córkę na obóz żeglarski. Jak dobrze musi ona umieć pływać w pław? Kto i jak to sprawdza?
Umiejętność pływania nieletniego kandydata na stopień żeglarski (wraz ze zgodą na uprawianie żeglarstwa) potwierdzana jest na stosownym druku przez rodzica lub opiekuna (zobacz). Zaświadczenie o umiejętności pływania może również wystawić ratownik WOPR, który nadzoruje sprawdzian umiejętności pływania na początku kursu żeglarskiego. Wskazane jest posiadanie przez dziecko karty pływackiej (nieobowiązkowej) wystawianej przez np. ratownika rodzimej pływalni lub kąpieliska. Brak u kursanta zaświadczenia o umiejętności pływania skutkuje bezwzględną koniecznością żeglowania w kamizelce ratunkowej (przez cały czas kursu i na egzaminie na stopień żeglarski). Umiejętność pływania jest jednym z filarów bezpieczeństwa przy uprawianiu żeglarstwa. Gorąco zachęcamy do samodoskonalenia się w tym zakresie.
8. Interesuję się rekreacją i turystyką wodną. Chciałbym spędzić z rodziną urlop pod żaglami (np. Mazury). Czy muszę jechać na obóz żeglarski i zdobywać jakieś patenty?
W myśl obowiązujących w naszym kraju przepisów, osoba dowodząca jachtem żaglowym o długości kadłuba do 7,5 m, nie musi legitymować się patentem żeglarskim. Jeżeli planujesz pływanie na mniejszym jachcie, wyjazd na szkolenie i zdawanie egzaminów nie są więc obowiązkowe. Nic jednak nie zwalnia Ciebie z opanowania umiejętności i wiedzy żeglarskiej (zdrowego rozsądku również). Wskazane jest tu dobrowolne szkolenie na jachcie żaglowym np. pod okiem doświadczonego Instruktora Żeglarstwa PZŻ, organizowane przez np. Licencjonowaną Szkołę Żeglarstwa PZŻ.
9. Mam siedemnaście lat i jestem uczniem liceum w Elblągu. Mam od paru lat patent żeglarza i chciałbym zostać instruktorem żeglarstwa. Gdzie mogę pojechać na kurs szkoleniowy?
Gratuluję żeglarskiej pasji, jaka Ciebie opanowała. Aby zostać zakwalifikowany na pierwszy kurs instruktorski (na stopień MIŻ), musisz spełnić parę warunków. Jednym z nich jest skończone osiemnaście lat. Należy się również wykazać się świadectwem ukończenia szkoły średniej oraz patentem żeglarza jachtowego. W Twoim przypadku, wskazane będzie za rok ukończenie sprawdzianu kwalifikacyjnego (dopuszczającego) na kurs instruktorski w macierzystym OZŻ-cie. Tam też uzyskasz informacje na temat planowanych szkoleń.
10. Kilkanaście lat temu (na studiach) zdałem na stopień Instruktora Żeglarstwa PZŻ. Znajomi zapraszają mnie, jako kadrę na kurs żeglarski dla dzieci i młodzieży, choć nie szkoliłem do tej pory. Czy mogę z tej oferty skorzystać?
Radzimy wcześniej odświeżyć swoje umiejętności żeglarskie i wiedzę teoretyczną (do posiadanego przez Ciebie stopnia żeglarskiego włącznie). Wskazane jest odbycie, chociaż jednego, krótkiego rejsu śródlądowego oraz stażu na kursie szkoleniowym na stopień np. żeglarza jachtowego (dużo zmieniło się od „Twoich czasów”). Aby szkolić na stopnie żeglarskie osoby niepełnoletnie, powinieneś dodatkowo mieć uprawnienia opiekuna dzieci i młodzieży na placówkach wychowania (wydawane przez władze oświatowe). Przed podjęciem decyzji o pracy na obozie w charakterze instruktora, musisz przedstawić swój staż i doświadczenia KWŻ-owi. Pamiętaj o ubezpieczeniu się od OC. Pomoc uzyskasz studiując literaturę fachową.
